sol.kzbydocs.com


Химиялық элементтердің периодтық жүйесін атом құрылысы тұрғысынан сипаттау — Уикипедия, қазақша ашық энциклопедия

сорт: есептік | күні бойынша
30.11.20
[6]
шерту:80

Химиялық элементтердің периодтық жүйесін атом құрылысы тұрғысынан сипаттау — Уикипедия, қазақша ашық энциклопедия
Элементтердің салыстырмалы электртерістігін дәлірек сипаттайтын 1-кестеден олардың периодты өзгеру заңдылығымен қоса негізгі топша бойынша мәндерінің кемитіні, период бойынша сілтілік металдан галогендерге дейін біртіндеп артатыны байқалады. Жалпы алғанда, металдардың электртерістігі аздау, ал бейметалдардікі көптеу болып келеді. Инертті газдардың электртерістігі жоқ, өйткені атомдарының сыртқы электрондық деңгейшесі толық толған, сондықтан әрекеттесуге бейімділігі өте төмен болады.
Периодтық кестедегі элементтердің топтарын негізгі және қосымша деп бөлу энергетикалық деңгейшелерге байланысты. Негізгі топша элементтері сыртқы s және р-деңгейшелеріне орналасса, қосымша топша элементтерін d-және f-металдар құрайды. Әрбір топшадағы элементтердің валенттік электрондық конфигурациясы бірдей болады.
kk.wikipedia.org/wiki/Химиялық_э...ғысынан_сипаттау


кесте қандай элементтердин тұрады
Периодтарда араб сандарымен белгіленген 10 қатар кіреді. Үлкен периодтардың жұп қатарларында (төртінші, алтыншы, сегізінші және оныншы) тек металдар тұр және бұл қатарлардағы элементтердің қасиеттері аздап қана өзгереді. Үлкен периодтардың тақ қатарларындағы (бесінші, жетінші, тоғызыншы) элементтің қасиеттері қатардағы типтік эдменттердегі сияқты солдан оңға қарай өзгереді.
Үшінші периодта да 8 элемент орналасқан (Na - Ar).
Элементтердің атомдық массалары бөлшек сандармен өрнектеледі. Мысалы, хлор эле- ментінің с.а.м. 35,5. Бұл ұғымдардың айырмашылығын түсіндіру үшін мынадай мысал- дар келтіріледі. Табиғатта изотобы 75%, ал изотобы 25% таралған.Осыдан хлор элементінің  орташа с.а.массасы шығады: Аr(CI) = 35∙0,75+37∙0,25 = 35,5
Табиғатта атомдық массасында айырмашылығы болатын бірдей элементтер атомы болады. Мысалы, хлор элементінің массасы 35 және 37 болатын екі түрі кездеседі. Бұл атомдардың ядросында протондар саны бірдей,ал нейтрондар саны әр түрлі. Олар изо- топтар.
Атом құрылысы теориясы элементтер қасиеттерінің периодты түрде өзгеретіндігін түсіндірді. Атом ядросының оң зарядының 1-ден 109-ға дейін өсуі және атомдағы электрон санының өсуі сыртқы энергетикалық деңгейдің сандарының қайталануына әкеледі, сондықтан да элементтердің барлық қасиеттері де қайталанады.
Периодтардағы элементтердің салыстырмалы атомдық массалары бәсеңдеп, бейметалдық қасиеттері арта түседі. Элементтер қосылыстарының қасиеттері де осы бағытта негіздіктен қышқылдыққа қарай ауысады.
Химиялық элементтерді жіктеуде Д.И.
Түйінді идеялар Периодтық жүйедегі орнына байланысты химиялық элемент және оның қосылыстары жайлы болжам айта білуді қалыптастыру, элемент қасиеттерінің өзгеруіндегі заңдылықтар туралы білімді бекіту. Периодтық жүйедегі барлық элементтер арасында қандай өзара байланыстылық болатындығын көрсету.
Азоттан фосфорға, одан мышьякқа қарай қасиеттердің периодты қайталануы, осы элементтердің сыртқы энергиялық деңгейінде 5- электроннан орналасуымен, яни сыртқы энергиялық деңгейде электрон санының қайта- лануымен түсіндіріледі.
Жалпы мақсаттар: 1. Д.И.
Кіші периодтарда элементтердің қасиеттері біртіндеп өзгеретін болса, әрбір үлкен период ішінде элементтердің қасиеттері екі рет периодты түрде өзгереді. Мысалы, әр периодта элементтердің оксидтеріндегі жоғары валенттіктері периодтың басынан ортасына дейін біртіндеп өсіп шегіне жетеді, содан кейін қайтадан 1 - ден 7 - ге дейін өседі.
Әрбір периодта солдан оңға қарай элементтердің реттік нөмірлерінің өсуіне байланысты олардың металдық қасиеттері кеміп, бейметалдық қасиеттері артады.
Қосымша топша элементтерінің атомдарында арттан санағандағы екі қабаты электронға толады, ал сыртқы электрон қабаты негізгі топшаның металдарындай болады.    Период және негізгі топша бойынша элементтер қасиеттерінің өзгеруі.
Оқытудың жоспарланған нәтижесі:Химиялық элементтердің периодтық жүйесіндегі элементтер қасиеттерінің электрон санына тәуелді өзгеруін периодтық заң негізінде түсіндіру. 2-3-інші период элементтерін мысалға алып дәлелдеу. Негізгі топшадағы элемент қасиеттерінің ұқсастығы мен айырмашылығын түсіндіру.
10.