sol.kzbydocs.com


Психология ғылым ретінде

сорт: есептік | күні бойынша
06.07.20
[4]
шерту:67

Психология ғылым ретінде
Сонымен психология негізінен грек сөзінен аударғанда ”жан туралы ғылым”, ал “психология” термині ќолданысќа алғаш рет  XVI-ғ. енді. Алғашќыда ол ерекше ғылым ретінде “жанды” немесе психикалыќ болмысты єрбір адам өзін баќылау нєтижесінде аныќтап отыруға қолданса, кейіннен XVII- XIX ғ.ғ. психология — бұл психика жєне психикалыќ ќұбылыстар туралы ғылым болды.
Екіншіден, тұрмыстық психологиялық білімдер  интуициялық сипатқа ие. Бұл себепті алу тәсіліне — кездейсоқ тәжірибе және санасыз деңгейде субъективті талдауға бағытталған. Бұған  қарағанда ғылыми таным экспериментке негізделген, ал алынған білімдер  толық рационалды және түсінікті.
Үшіншіден, білімді беру тәсілдерінде айырмашылықтар бар. Әдетте, тұрмыстық психологиялық білімдер қиындықпен беріледі немесе көбінесе беріле алмайды да. Ю.Б.Гиппенрейтер жазғандай “әке мен балалардың” мәңгі проблемасы  да осында, өйткені балалар әкелерінің  тәжірибесін қабылдай алмайды және қабылдағысы келемейді де”. Ал ғылымда білім жинақталып, оңай беріледі.
Осылайша  биологиялық түрдің өкілі ретінде адам  көптеген ғылымдардың зерттеу объектісі болып табылады, соның ішінде психологияның да. 1.7 суретте  Б.Г.Ананьевтің  Homo sapiens  жайлы ғылымның негізігі проблемалары классификациясы көрсетілген. Дербес биологиялық түр ретінде  адамның пайда болуы мен дамуын  зерттейтін ғылымдардың ішінде орталық орынға антропология ие болады.
Тағы да мынадай көзқарас бар.
iskernews.kz/psihologia-gilim-retynde/


психология қандай ғылым
Нақты бір мазмұны бар этнопсихологиялық құбылыстардың құрылымы екі тенденция әсеріне ұшырайды. Бірінші-бұл құрылым элементтеріне жалпы және әлеуметтік психологиямен байланысқан компоненттерден тұрады. Қандай да бір ұлттың мінез, темперамент, сезім, ерік және т.б ерекшеліктері. Екінші этнопсихологиялық феномендердің мазмұны мен формасын құрайтын адамдардың ұлттық мінезі, ұлттық психикасының жалпы және ерекше сипаттарын зерттеуді білдіреді. 
^ 3.Этникалық және мәдени психология. Этнопсихология грек тілінен аударғанда (ethnos -ру, ел)
Өткенді қайта қалпына келтіріп және жалпылағанда, тарихта саясатты зерттеуде үш психологияның рөліне үш негізгі амал болған, деп есептеуге болады. Біріншіден, максималистік позиция. Ол әртүрлі уақытта көнілді, бірақ ғылыми әдебиеттегі ең жарқын мысал-бір мағыналы пікірдегі, ХХ-ғасырдың екінші жартысында профессор          А. Энционидін еңбектері. Өйткені, А. Энциони саясатты адамдар «жасайды» деп санағандықтан, онда психологиянын саясатты зерттеуде және әсер етуінде мүмкіндіктері «шексіз».
Дифференциялды психология (қазақшаға аударғанда индивидуалды айырмашылықтар психологиясы) - бұл ғылымдағы жеке индивидті немесе топтағы адамдардың индивидуалды ерекшеліктерін зерттейтін бөлім.Оларды қандай да бірп ерекшеліктеріне байланысты: жасына, жынысына, қандайда бір әлеуметтік ортасына қарай топтастырады.
Индивидуалды айырмашылық психологиясы немесе дифференциалды психология - бұл психология ғылымының  жекелеген индивид немесе адамдар тобын, қандайда бір ортақ белгілермен біріктіріп, ерекшеліктерін зерттейтін бөлігі болып табылады.
Берілген кезеңдегі жалпы ғылымдағы ерекшелік, басқа ғылымдардағы жаңалықтар, метологиялық алмасулар. Тарихи психологияның принцип талдау принциптері тарихи, принцип талдау принциптері.
Теориялық реконструкция - өткен ғылыми жүйенің  сипаттамасын сындық талдау, нақты бағдарламаларды алу, негіздеу және психологиялық білімдерді  жүйелендіру. Бұл зерттеудің нәтижесі ғылыми тұжырымдардың, мәселелерді, зерттеу әдістерінің тарихи бірізділігінің пәндік логикалық сәйкестендіруге байналысты ретроспективті қарастырылуы.
Арнайы психологияның мына тармақтары, атап айтқанда: олигофренопсихологыя - ми зақымы ауруымен туған адам психологиясының дамуын, сурдопсихология - саңырау не керең болып туған балалар психикасын, тифлопсихология — нашар көретіндер мен соқырлардың психологиялық дамуын зерттейді.
Қоғамдағы адамның қасиеті мен әлеуметтік-психологиялық орны. Азамат - әлеуметтік психологияның зерттеу объектісі. Осы ретте олардың жоғарыда аталған топтарда қандай рөл атқаратыны және соларға бейімделу ерекшеліктерін зерттейді.
Екі ғылымның өзара әрекеті - саясаттану мен әлеуметтану ғылымының  жаңа ғылым саласын - саяси әлеуметтануды белгіледі. Саясаттану мен әлеуметтанудың байланысы белгіленеді, біріншіден, қоғамның жалпы әлеуметтік жүйе ретінде ерекшелігін ескеріп, саяси өмір заңдылықтарын айқындауға  болады, екіншіден, қоғамға  саяси құрылым мен әртүрлі саяси  құрылыстардың ықпалын үнемі ескеру қажет. Әлеуметтану философиямен тығыз байланысты. Олардың негізінде  адамзаттың әлеуметтік ойының  алғашқы тұтастық байланысы жатады.

ӘЛЕУМЕТТАНУ ҒЫЛЫМ

Меніңше, әлеуметтанудың құрылымына, оның таным білім деңгейлеріне анықтама беру үшін алдымен «құрылым», «деңгей» деген ұғымдарға анықтама берген жөн. Құрылым дегеніміз - біртұтас әлеуметтік құбылыстар мен процестердің элементтері мен бөліктерінің іштей өзара орналасуын айтамыз.
3.

Сондай-ақ, қараңыз:
Социология ғылым ретінде