sol.kzbydocs.com


Жер бетіндегі органикалық тіршілік және ертедегі жануарлар әлемі

сорт: есептік | күні бойынша
30.10.20
[3]
шерту:33

Жер бетіндегі органикалық тіршілік және ертедегі жануарлар әлемі
Паразит ретінде биттердің екі түрлі рөлі бар. Біріншіден паразиттік тіршілік еткен иесін әлсіретеді. Екіншіден адам мен жануарлардың өміріне қауіпті ауруларды жұқтырады. Олар бөртпе сүзек, сібір жарасы, шошқа обасын т.б. аурулар биттер арқылы жұғады. Біздің еліміздің жоспарлы жүргізілетін жұмысының нәтижесінде олар сирек кездеседі.
Сыртқы пішіні алуан түрлі болып келетін, құрлықта да, суда да, тіршілік ететін бунақденелілер. Көпшілігі өсімдіктермен қоректенеді, аздаған түрі жыртқыш, ал кейбіреулері паразиттік тіршілік етеді. Аузы пісіп-сорғыш, алдыңғы қанаты жартысына дейін қалыңдау, қатты болады да, үш жағы жұқа жарғақпен аяқталады. Ересек қандалаларда ұнамсыз иісі бар сұйықтық зат шығарып тұратын безі болады. Қандалалардың көпшілігі жылына бір рет ұрпақ береді. Жұмыртқаларын өсімдіктердің әр түрлі мүшелеріне салады. Дернәсілдері шала түрленіп, бес рет түлеудің нәтижесінде ересек ағзаға айналады.
Тарақанның қан айналымы ашық, денесінің арқа жағында мөлдір түтік тәрізді жүрек жатады. Түтіктің ішінде қанды бір бағытқа қарай айдайтын қақпашалар клапандар болады. Қан дененің артқы бөлігінен басына қарай ағады. Жүректің алдыңғы жағындағы созындысы ұсақ тамырларға тармақталмастан, тікелей басына барып бітеді. Ондағы қан дене қуысына құйылып, бас бөлігіндегі мүшелермен жалғасады да, әр түрлі ішкі мүшелерден өтіп, біртіндеп дененің артына қарай ағады.
Биттер тек сүтқоректілердің ғана паразиті, солардың қанын сорады. Қанатсыз, қысқа аяқтары бар, пісіп-сорғыш ауыз аппараты, адамда паразиттік тіршілік ететін биттерде көз бір шамалы жақсы дамыған, ал үй жануарларында тіршілік ететіндерінде нашар, әйтпесе тіпті көрінбейді. Биттер жануарлардың жүнінің арасында тіршілік етіп,  тек қана қанмен қоректенеді. Олардың жұмыртқаларын сірке деп атайды. Әртүрлі биттер сүтқоректілірдің белгілі бір түрлеріне үйренген.
Бунақденелілер тіршілік  әрекетінің артуына байланысты қоректі көп керек етеді, қорегі көбіне өсімдіктекті заттар, әр түрлі жануарлардың өлекселерімен және түрлі органикалық заттардың қалдықтарымен қоректенеді.
reftrend.ru/148779.html


қандай жануарлар бар
Бауырсорғыш қандай жәндік? (иесінің баурындағы өт жолында сорғыштармен бекініп, өтпен қоректенеді.Сондықтан аталған.
Сірқабық деген не?Ол қандай қызмет атқарады? (дене жамылғысының құрлысы ерекше эпителий  ұлпаларында жасуша болмайды,оны тығыз түзіліс қаптайды.Ол түзіліс сірқабық деп аталады.Сірқабық қорғаныш және тірек қызметін атқарады.
Сиыр цепенінің даму айналымы?
» Өрмекші торларының жіптері жібек болады. Бұл иірілген жіптері дәл сондай диаметрдегі болат сымдардан әлдеқайда мықты болып келеді. Тынық мұхитының оңтүстігінде өмір сүретін ірі өрмекшінің бір түрінің торысы, балық аулауда қолданылады.
» Шаян мен өрмекшілер көруге қарағанда тию және сезу мүшелері болып табылатын қос мүйізшелерін сезімшіл радардай қолданады.
Жұмысшы құмырсқалар әр түрлі азықтарды табу және індерін жасаумен қызметтелсе, жауынгер құмырсқалар дұшпандарға қарсы індерін және патша құмырсқаны қорғаумен міндеттеледі. Аңшы құмырсқалар қажетті қоректік табумен айналысса, ал кішкентай құмырсқалар әлсіз болса да топтасып шабуыл жасаумен өздерінен үлкен жәндіктерді де жығып тастайды. Құмырсқалардың зияны тек азық түліктерге шабуыл жасауымен кейбір түрлерінің адамдарды шағуы болмаса, аса зияны жоқ.

Балалар Әлемі : : Жануарлар Сәлеметсіңдер ме, балалар! Мен дүние жүзіндегі ең ұзын жануар - жирафпын. Суреттерімізді көріп, бізді жақыннан танығыларың келетін шығар. Өзіміз туралы айтар болсақ, аяқтарымыздың ұзындығы 1,8 метр және мойнымыздың да ұзындығы 1,8 метр, жалпы бойымыздың ұзындығы 5,5 метр.
Балалар Әлемі : : Жануарлар Ұрғашылар бір туғанда 2-5 абдан (арыстан баласын) дүниеге әкеледі. Туылғанда орташа салмағы 2,5 кг болады. Алғашқы екі аптада көздерін ашпайды. Біз балаларымызға жақсы ана және әке боламыз. Оларды жақсы көріп, жақсы қамқор боламыз. Отбасындағы барлық ұрғашылар кішкентай абдандарға ана болады. Бірақ 2 жасқа толған еркек арыстан отбасынан айырылуға мәжбүр. Себебі, өз отбасын құруы қажет. Ұрғашы арыстандар жалпы туылған отбасыларында өмір сүре береді.
Біз тек қана ет жейміз. Өсімдіктер (Plantae)- тірі организмдер дүниесіндегі негізгі екі топтың бірі (біріншісі - жануарлар). Құрлықтың барлық жерінде өседі, суда кездесетін түрлері де бар. Жер шарында өсімдіктердің 500 млн. астам түрі бар. Жыл сайын ғылыми-лабораторияларда олардың бірнеше жаңа түрлерін өсіріп шығарады. Өсімдік - жер шарының «өкпесі» деп бекер айтылмаған. Тіршілік атаулыны өсімдіксіз елестетуге болмайды. Жер шарында өсімдіктер жамылғысы біркелкі тарамаған. Қазақстанда орман қора 21,8 млн. га жерді алып жатыр.
Балалар, жылдың қазір қай мезгілі? Бұдан басқа тағы 3 мезгіл бар. (ұсақ суреттерді пайдалана отырып) қоян, аю, тиін т.б. Жануарлар туралы тақпақ, ән айту.
Адамдардың үй жануарларын күтуі туралы айту. Ал қасқырдыңадамдармен дос бола алмайтының, жырқыш аң екенін айту. Қасқыр өзінің қылықтарын мойындап, ұялып, бауырсақты жібереді. Бәріміз қуандық, қасқырға сиқырлы сөздер айтып бауырсақты босатып алдық.
-Балалар, аю -қорбаңбай, ол орманда бал жеп жүреді. Мына суреттерге қараңдаршы, бұл аюдың суреттері екен.(тақтаға ілінген суреттерді көрсету)
-Жыртқыш аң.