sol.kzbydocs.com


Д.И.Менделеевтің периодтық заңы

сорт: есептік | күні бойынша
30.11.20
[3]
шерту:27

Д.И.Менделеевтің периодтық заңы
4пен 5-те - 18-ден,6-да - 32 элемент,7- ші период аяқталмаған,бұл периодтарды үлкен периодтар деп атаймыз.Периодтық жүйеде тік бағанда қасиеттері ұқсас элементтер бір - бірініңастында орналастырылып, ұқсас элементтер тобы шықты. Бұлар периодтық жүйеде топтар деп аталады. Барлығы 8 топ бар, топ негізгі және қосымша топшаға бөлінеді.
2.литийден фторға дейінгі элементтердің қосылыстарында да өзгерістер байқалады. Литийден фторға дейінгі элементтер қосылысының қасиеттері натрийден хлорға дейінгі элементтердің қасиеттеріне ұқсас: оттекті оксидтерінде валенттіктері I - VII қарай артса, сутекті қосылыстарныда IV - I дейін кемиді. Мұндай қатарларды Д.И.Менделеев период деп атады. Период дегеніміз атомдық массаларының өсу реті бойынша орналасқан элементтер қатары.
sabaq.kz/12777/д-и-менделеевтің-периодтық-заңы/


элементтердің қандай қасиеттері периодты өзгереді
Қосымша топша элементтерінің атомдарында арттан санағандағы екі қабаты электронға толады, ал сыртқы электрон қабаты негізгі топшаның металдарындай болады.    Период және негізгі топша бойынша элементтер қасиеттерінің өзгеруі.
Оқытудың жоспарланған нәтижесі:Химиялық элементтердің периодтық жүйесіндегі элементтер қасиеттерінің электрон санына тәуелді өзгеруін периодтық заң негізінде түсіндіру. 2-3-інші период элементтерін мысалға алып дәлелдеу.
Атом құрылысы теориясы элементтер қасиеттерінің периодты түрде өзгеретіндігін түсіндірді. Атом ядросының оң зарядының 1-ден 109-ға дейін өсуі және атомдағы электрон санының өсуі сыртқы энергетикалық деңгейдің сандарының қайталануына әкеледі, сондықтан да элементтердің барлық қасиеттері де қайталанады.
Периодтардағы элементтердің салыстырмалы атомдық массалары бәсеңдеп, бейметалдық қасиеттері арта түседі. Элементтер қосылыстарының қасиеттері де осы бағытта негіздіктен қышқылдыққа қарай ауысады.
Химиялық элементтерді жіктеуде Д.И.
Кіші периодтарда элементтердің қасиеттері біртіндеп өзгеретін болса, әрбір үлкен период ішінде элементтердің қасиеттері екі рет периодты түрде өзгереді. Мысалы, әр периодта элементтердің оксидтеріндегі жоғары валенттіктері периодтың басынан ортасына дейін біртіндеп өсіп шегіне жетеді, содан кейін қайтадан 1 - ден 7 - ге дейін өседі.
Әрбір периодта солдан оңға қарай элементтердің реттік нөмірлерінің өсуіне байланысты олардың металдық қасиеттері кеміп, бейметалдық қасиеттері артады.
Қосымша топша элементтерінің атомдарында арттан санағандағы екі қабаты электронға толады, ал сыртқы электрон қабаты негізгі топшаның металдарындай болады.    Период және негізгі топша бойынша элементтер қасиеттерінің өзгеруі.
10.  Реттік нөмірлері 7 және 10-ыншы элементтердің атом құрылысының сызба нұсқасын келтіріңдер. Осы элементтердің тобын, топшасын, периодын анықтаңдар. Ол қандай химиялық қасиет көрсетеді?
Сабақтың тақырыбы: «Д. И. Менделеев жасаған периодтық заң және химиялық элементтердің периодтық жүйесі.

периодтық жүйесі 3. Д. И. Менделеев өз кестесін құрастырғанда ондағы көптеген элементтер әлі ашылмаған еді. Мысалы, қазір 4 - қатарда орналасқан 21 - інші скандий элементі ашылмаған еді. Атомдық массасы бойынша Са - ден кейін осы қатарда титан келеді, бірақ оны кальцийден кейін орналастыру мүмкін емес еді. Себебі онда ол ІІІ топта орналасқан болар еді. Ал, титан IV валентті және басқа қасиеттері жағынан да ІІІ топта емес, ІV топта орналасу керек еді. Сондықтан Д. И. Менделеев бір торкөз тастады, яғни кальциймен титан арасында бос орын қалдырды.
Д. И. ЭЛЕМЕНТТЕРДІҢ ПЕРИОДТЫҚ ЖҮЙЕСІ, химиялық элементтердің жіктелуі - Д.И. Менделеев ашқан периодтық заңның кестелік (графиктік) бейнесі (қ. Менделеевтің периодтық заңы). Э. п. ж-н Д.И. Менделеев жасаған (1869 - 71). Менделеев элементтерді периодтық жүйеге орналастырғанда олардың атом. салмақтарының өсуіне, сонымен қатар олардың хим. қасиеттерінің өзгеруіндегі периодты заңдылыққа сүйенді. Ол кестедегі кейбір элементтерді (Co - Nі, Te - І) атом. салмақтарының өсу бағытына сай емес, хим.
Тік сызықтар кестеде периодтарды бөліп тұрады.