sol.kzbydocs.com


Атом құрылысы. Атом ядросының құрамы, изотоптар. | 8 сыныптың химия бойынша сабақтың жоспары

сорт: есептік | күні бойынша
23.10.20
[19]
шерту:61

Атом құрылысы. Атом ядросының құрамы, изотоптар. | 8 сыныптың химия бойынша сабақтың жоспары
Табиғатта атомдық массасында айырмашылығы болатын бірдей элементтер атомы болады. Мысалы, хлор элементінің массасы 35 және 37 болатын екі түрі кездеседі. Бұл атомдардың ядросында протондар саны бірдей,ал нейтрондар саны әр түрлі. Олар изо- топтар. Изотоптар - ядро зарядтары бірдей,атомдық массалары әртүрлі атомдардың түр өзгерістері. Изотоп - бірдей орында деген мағнаны білдіреді.
Элементтердің атомдық массалары бөлшек сандармен өрнектеледі. Мысалы, хлор эле- ментінің с.а.м. 35,5. Бұл ұғымдардың айырмашылығын түсіндіру үшін мынадай мысал- дар келтіріледі. Табиғатта изотобы 75%, ал изотобы 25% таралған.Осыдан хлор элементінің  орташа с.а.массасы шығады: Аr(CI) = 35∙0,75+37∙0,25 = 35,5
Ar-K,Co-Ni,Te-I элементтердің орындарының алмасуы заңды екені анықталды.Осыған  байланысты,элементтердің реттік нөмірі атом ядросындағы оң зарядтың санын,сол сияқты ядро айналасында қозғалатын электрондар санын көрсетеді.
tak-to-ent.net/load/249-1-0-3551


атом ядросы қандай бөлшектерден тұрады
Атом ядросы алып тұрған көлемнiң айқын шекарасы жоқ. Бұл нуклондардың толқындық қасиетiмен байланысты. Сондықтан ядроның өлшемдерiн шартты түрде анықтайды. Ядроның көлемi нуклонның сандарына пропорционал. Сондықтан ядроны радиусы R-ға тең сфера деп есептеп, оның радиусын әдетте мынадай эмпириялық өрнекпен анықтайды
Кез-келген химиялық элементтiң атомының ядросы оң зарядталған протоннан және заряды жоқ нейтроннан тұрады. Протонның заряды абсолют шамасы жағынан электронның зарядына тең. Протон мен нейтрон нуклон деп аталатын ядролық бөлшектiң әртүрлi зарядтық күйi болып табылады.
Инфоурок / Физика / Конспекты / Резерфорд тәжірибесі. Атом ядросының құрамы. Атомның планетарлық моделі
Атомның күрделі бөлшек екендігін анықтаған соң ғалымдар оның әртүрлі теориялық моделдерін ұсынды. Атомның алғашқы модельдерінің бірін 1903 ж Дж. Томсон ұсынды. Бұл үлгіде атом радиусы 10 - 10м оң зарядталған шар ретінде қарастырылады. Шардың ішінде тепе - теңдік жағдайының маңында электрондар тербеліп тұрады.
Ядроның спині. Нуклондардың спиндері қосыла келіп ядроның қорытқы спинін береді. Нуклондардың спині 1/2-ге тең. Сондықтан нуклондар саны А тақ болғанда, ядро спинінің кванттық саны І бүтіннің жартысына, ал А жұп болғанда нөл не бүтін санға тең болады. Ядроның спиндері І бірнеше бірліктен аспайды. Бұл ядродағы нуклондардың көпшілігінің спиндері антипараллель болып, бірін-бірі теңгереді.
Тәжірибенің көрсетуіне қарағанда, күрделі ядроның массасы әрқашанда оның құрамына кіретін протондар мен нейтрондардың массаларының қосындысынан кіші болады.
Элементтердің ядроларын сол элементтердің периодтық кестедегі таңбаларымен белгілейді. Мысалы, сутегі ядросы Н, ал уран ядросы U таңбаларымен белгіленеді. Нақты бір элементтің ядроларындагы протондарсаны(Z) өзгермейді, нейтрондар саны әртүрлі болып кездеседі Осыган сәйкес химиялық элементтің ядролардагы нуклондар саны (А) өзгеріп отырады. Сөйтіп, элементтердің ядролары реттік санына қарай да, нуклондар санына қарай да бір-бірінен ажыратылады.
І деңгей 1. Суреттердің қайсысы атом құрылысына сәйкес келеді? 2. Фосфордың 15 Р 30 және 15 Р 31 изотоптары ядроларының айырмашылығы қандай? 3. Атом ядросында 51 р және 71 n бар. Бұл қандай элемент ? ІІ деңгей 1. Протон мен нейтрон арасында қандай айырмашылық бар? 2. Неон изотоптарының 10 Ne 20 ;10 Ne 21 ; 10 Ne 22 құрылымы қандай? ІІІ деңгей 1. Бір элементтің әр түрлі изотопын химиялық амалдармен ажыратуға бола ма? 2. Мына белгілеулерде қандай бөлшектер мен атомдардың ядролары көрсетілген? 1р 1; 2Не 4 ; 0 n 1 ; -1e 0; 1H 2 .
Биологияда өсімдіктер мен жануарларды туысқа,түрге бөліп жіктегені сияқты, химияда да заттарды жіктеу арқылы олардың да өздеріне тән қасиеттеріне  сәйкес бірігіп, бір тұтас топ түзетінін байқадық. Бұл табиғаттың тұтастығын дәлелдейтін заңдылық.
Методическая копилка