sol.kzbydocs.com


қазақстанның климаты қандай

сорт: есептік | күні бойынша
06.07.20
[11]
шерту:27

Қазақстан географиясы — Уикипедия, қазақша ашық энциклопедия

Табиғат зоналары Климаттық жағдайлар Өсімдіктері Жануарлары Орманды дала Жазғы шілде +18 - +20° қаңтардың орташа температурасы -17°- 19° кейде -51°-53°. жауын-шашын 370-430 мм (300-350 мм) мөлшерінде Бетеге, боз, бидайық, арпабас, қайың, қоңырбас, итқонақ, құлпынай, қарағай, қияқ, ебелек, жоңышқа, қоян шөптер. Ормандарында қайың, емен, жөке, қандыағаш, көктерек және қарағайлар бар. Саршұнақ, сұртышқандар, егеуқұйрық, қосаяқтар, тышқандар, түлкі, елік, қасқыр, сусар, бұлан, тоқылдақ, көкек, күйкентай, қараторғай.
Қазақстан климатының қалыптасуына арктикалық, қоңыржай теңіздік және тропиктік ауа массалары әсер етеді. Қазақстандағы ең суық ай - қаңтар. Қаңтардың орташа температурасы солтүстікте -19°С (Петропавл), оңтүстікте -2°С (Дарбаза), кей күндері солтүстік-шығыста -54°С-ге дейін барады.
Тұран ойпатының құрылықтың ішкі аймағында орналасуы Шығыс Еуропаның өзі орналасқан ендіктеріне қарағанда қысы суық, жазы ыстық болып климаты шұғыл континенттілігін, желдің, температураның әсерінен жүретін үгілу үрдісін, жер бедерінің эолдық пішіндерін, құрғақ климат жағдайында топырақ пен өсімдіктер жамылғысының шөлге тән түрлерін таралуын анықтайды.[20]
Қ.И.Сәтбаев (1899-1963) Орталық Қазақстанды ұзақ жылдар зерттеуінің нәтижесінде Жезқазғандағы аса бай мыс кенінің қорын ашуға мүмкіндігін берді. Минералды шикізатқа бай, Сарыарқа, Кенді Алтай сияқты аймақтарға ерекше назар аударды. Жер бедері мен климаты зерттеліп, климаттың аудандастырылуы жасалды. 640-тан аса ғылыми еңбектері бар.[16]
Жалпы шолу. Қазақстанның кең-байтақ аумағында ірілі-ұсақты 48 мыңнан астам көлдер және 3 мыңға жуықбөгендер бар. Климат жағдайына байланысты көлдердің көбі Қазақстанның солтүстігіне қарай орналасқан. Олардың ішінде каспий теңізі,Арал теңізі және Балқаш,Зайсан Алакөл сияқты ірі көлдерден басқа,көбі (94пайыз) көлемі бір шаршы киллометрден кем шығын көлдер. Көлдердің барлығыдерлік тұйық көлдер. Олардың деңгейі ауық-ауық өзгеріп отырады.
kk.wikipedia.org/wiki/Қазақстан_...0.B0.D0.B9.D1.8B


06.07.20
[9]
шерту:27

Қазақстанның климатына сипаттама
оңтүстігі қоңыржай климаттан субтропиктік климатқа ... ... ... бөлінеді, мұның өзі жер шарының басқа аудандарында сирек кездеседі.
Бір сөзбен айтқанда ауаның ағын ... ... ... ... тез аяқталады да, Шығыс Қазақстанда баяу ... ... ... ... ұзақ ... бұл - ... климатының
Қазақстанның климаты қоңыржай ылғалды биік таулы аймақтарынан басқа әсерлерінде континентті болады. Климаттың континенттігі оның бірнеше ерекшеліктерінен көрінеді, оларға: температура амплитудасының үлкендігі, ауаның құрғақтығы, республиканың көпшілік бөлігінде атмосфералық ылғалдың аз түсуі қыстың оңтүстікте қысқа, солтүстікте ұзақ, әрі қатаң, жаздың ыстық болуы жатады.
жатуына қарамастан жұқа болып келеді. Бұл облыс екі климаттық ... 1) ... дала ... зонасы; 2) әр түрлі шөпті-дақылды дала
температурасы 20—21°, ... 300 мм ... өте ... ... тән ... Қазақстан климаттық
Каспий бойы ... ... ... ... Оның ... шамамен 48° с. е. бойымен өтеді. Бұл облыстың климаты қыста Сибирь
уақытта циклондармен салыстырғанда антициклонның қайталауы ... ... ... ашық ... ... болуы көбіне термиялық конвекцияға
аудандарда салқын ауа массасының қайталауы біршама аз, ал ... ... ... ... атмосфералық жауын-шашын жазда қыстағыдан
Сөйтіп, Қазақстанның оңтүстік аудандарында жазда тропиктік ауаның, ал ... ... ... ... ... Сондықтан республикамыздың
бөлігінде үш ... ... ... ... ... қоңыржай континенттік климаты тән Солтүстік Қазақстан
шашын молырақ, бұл солтүстік пен ... ... ... климаттық ерекшеліктеріне байланысты: 1)Қазақстанның солтүстігінде су
жаңбыр да жауады. Солтүстік және солтүстік-шығыс ... ... ... ... ... онша емес. Солтүстікке қарағанда бұлыңғыр күндер аз.
алғанда тауларда ауаның ағын процестері анағұрлым .
stud.kz/referat/show/4311


06.07.20
[9]
шерту:39

Қазақстанның климаты қандай
Қазақстандағы атмосф. циркуляциялық процестерге оңт. және оңт.-шығыстағы тау жүйелерi (биiкт. 4000 — 5000 м-лiк) мен Каспий және Арал т-дерi сияқты су айдындары да ықпалын тигiзедi. Табиғи кедергi саналатын тау жүйелерi атмосферадағы ендiк бағыттағы шептiк белдемiн солт.-шығыс бағытқа қарай ойыстырып, ауа массасының заулама ағынын күшейтедi. Осы ауа массасы сонымен бiрге тау бөктерiндегi жергiлiктi климатты қалыптастырушы тау аңғарлық ауа айналымын тудырады.
Қаңтар айының орташа темп-расы Қазақстанның солт. және шығыс аудандарындағы - 18°С-тан оңт. аудандарында 3°С-қа дейін көтеріледі. Шілденің орташа темп-расы бұл аудандарда тиісінше 19°С-тан 28 -30°С-қа дейін. Қазақстанның солт.-шығысында климаттың континенттігі тым жоғары, бұл өңірде қаңтар мен шілденің орташа темп-расының айырмашылығы 41°С-қа жетеді. Оңт. аудандарда 10 ай бойы орташа тәуліктік темп-ра 0°С-тан жоғарырақ болады.
Суландыру, орман алқаптарын отырғызу, тың және тыңайған жерді игеру шараларына байланысты республиканың жеке аудандарының микроклиматы және жылу балансы зерттелді. Аңызақ жел, атмосфералық қуаңшылық, жел эрозиясы, топырақ борау, топырақ бетінің тоңдануы сияқты құбылыстар және климаттың өзгеру заңдылықтары зерттелді.
sol.kzbydocs.com/қазақстанның_климаты_қандай


06.07.20
[9]
шерту:18

"Қазақстанның климаты" - география, планирование
Көрнекі-құралдар: Қазақстанның климатына арналған тақырыптық карталар, кескін карта, диаграммалар, интерактивті тақта, электрондық оқулық.
Менің 8-сыныпта  өткізілген «Қазақстанның климаты» атты қайталау сабағымды әріптестеріме ұсынып отырмын.Оқыту технологияларының бірі-СТО жобасының стратегияларын тиімді қолдана  отырып, сабақта оқушының пәнге деген қызығушылығын арттыру.Сабақ барысында оқушылар алынған теориялық мағлұматтарды талдап, негізгі ұғымдарды меңгерді.Топта бірлесіп жұмыс істеу арқылы, өз ойларын ортаға салу арқылы қортынды шығарады.
1.Климаттық жағдайлардың географиялық ендік пен Күн сәулесінің түсу мөлшеріне тәуелділігін,жер бетінде ауа температурасы мен қысымның, ауа массалары мен жауын-шашынның таралуы арасындағы байланыстарды климаттық карталар мен географиялық білімге сүйене отырып қайталау.
kopilkaurokov.ru/geografiya/planirovanie/kazakstannynklimaty


06.07.20
[7]
шерту:80

Климат қалыптастырушы факторлар — Уикипедия, қазақша ашық энциклопедия
Күн радиациясы Қазақстандағы ашық және бұлтты күндердің таралу заңдылықтарына байланысты. Солтүстікте жылына орта есеппен 120 үдайы ашық күн болса, оңтүстікте 260 күн. Ашық күндер саны Қазақстанда Қырымның оңтүстік жағалауы мен Кавказдың Қара теңіз жағалауынан артық. Бұлтты күндер саны орта есеппен солтүстікте 60 күн болса, оңтүстікте (Балқаш маңында)-10-ақ күн.
Ауа райының көп жылдар бойы кайталанып отыратын белгілі бір типтерін климат деп атайтынын білесіңдер. Климаттың пайда болуы оның себептеріне байланысты. Оларды климат құрушы факторлар деп атайды.
Сөйтіп, Қазақстанда жылдық жиынтық радиация мөлшері солтүстікте 100 ккал, оңтүстікте 155 ккал. Жиынтық радиация жыл маусымдарында біркелкі таралмаған. Оңтүстікте шілде айында жиынтық радиация 15-18 ккал-ға тең болса, ал қаңтар айында 4 есе аз.
kk.wikipedia.org/wiki/Климат_қалыптастырушы_факторлар


06.07.20
[6]
шерту:24

Қазақстанның табиғаты — Уикипедия, қазақша ашық энциклопедия

Оңтүстік Қазақстан облыстарының климатын зерттеуде Түркістан метеорологиялық институты елеулі үлес қосты. Түркістан (1924) және Қазақстанның (1925) климаттық жағдайлары туралы еңбектер жарық көрді. Республика аумағын климаттық аудандастыру алғашқы қадамы [1927 ж. шыққан М.Д. Пономарев пен В.Н. Барсуктың “Климатический очерк Казахстана” (“Қазақстанның климаттық очеркі”) еңбегі] жасалды.
Суландыру, орман алқаптарын отырғызу, тың және тыңайған жерді игеру шараларына байланысты республиканың жеке аудандарының микроклиматы және жылу балансы зерттелді. Аңызақ жел, атмосфералық қуаңшылық, жел эрозиясы, топырақ борау, топырақ бетінің тоңдануы сияқты құбылыстар және климаттың өзгеру заңдылықтары зерттелді. Осы зерттеулердің деректері негізінде “Қазақстан климаты” (1959) атты жинақ шықты.
Қазақстандағы алғашқы гидрологиялық кешенді зерттеу жұмысы ретінде М.М. Давыдовтың (1925) және Б.X. Шлегельдің (1926) еңбектерін атауға болады. Бұлар Оңтүстік Қазақстан өңірінің су шаруашылығы жағдайын сипаттады. КСРО ғылым академиясының басшылығымен Қазақстан гидрографиясының жоспарлы зерттелуі жолға қойылды, осы мақсатпен республиканың батыс бөлігіне бірнеше экспедициялар шықты. Бұлардың материалы бойынша 1928 ж.
kk.wikipedia.org/wiki/Қазақстанның_табиғаты


06.07.20
[5]
шерту:22

скачать қазақстанның климаты қандай бесплатно
Кең байтақ Қазақстан жерінде оның географиялық орнына (яғни атмосфералық ылғалдықтың негізгі көзі - мұхиттардан тым шалғай орналасуына). Қазақстан бес мемлекетпен шекаралас, соның ішінде әлемдегі . Қазақстан өзі орналасқан географиялық ендігі бойынша климаты ылғалды. Климаты[өңдеу]. Қазақстан климатының шұғыл континенттілігі мен құрғақшылығы географиялық орыны мен мұхиттан алыс.
weighs-feel.gtohledonffr.ru/8-sk...маты қандай.html


06.07.20
[5]
шерту:60

Қазақстанның климаты. Климат қалыптастырушы факторлар. Күн радиациясы | 8 сыныптың География бойынша сабақтың жоспары
1) Климат дегеніміз не? Ол қандай климат құрушы факторларға тәуелді? Климаттың қалыптасуына географиялық ендік пен жер бедерінің ролі қандай?
Білімділік. Оқушыларға Қазақстан климатының ерекшеліктерін түсіндіру. Климат құрушы факторлар туралы білімдерін жүйелеу және «күн радиациясы» ұғымын қалыптастыру. Күн радиациясының түрлерімен (тура, шашыранды, жиынтық) таныстыру. Қазақстан аумағында күн радиациясының таралу заңдылықтарын түсіндіру.
Оқушылар Қазақстан климатына негізгі 3 фактор: күн радиациясы, атмосфера циркуляциясы, жердің төсеніш бетінің әсер етуінен қалыптасатынын анықтайды. Кейін күн радиациясы - ол күннен жер бетіне түсетін сәулелі қуат екендігін айтады, өлшем бірлігі Дж/м2 анықтайды.
Тапсырмалардың орындалуы: 1. Птеропавл қаласында жиынтық күн радиациясының мөлшері 100 ккал, Астанада 100-110 ккал шамасында, Қарағандыда 110-120 ккал, Жезқазғанда 120-130 ккал, Таразда 130-140 ккал, Шымкентте 140-150 ккал-ден астам.
tak-to-ent.net/load/641-1-0-19398


06.07.20
[4]
шерту:27

Менің елім-Қазақстан тәрбие сағаты - Тәрбие сағаты - Қазақша рефераттар - Қазақша тесттер мен шпорлар - Қазақша презента
20 жыл бұрын егемендігімізді жариялап, Тәуелсіздікке қол жеткіздік. Бұл-ғасырлар бойы біздің қазақ халқының аңсаған арманы еді.
Топтық жұмыс.Сіздердің міндеттеріңіз-«Менің елімнің рәміздері» тақырыбына байланысты неғұрлым көбірек зат есім табу.Олар алфавиттің кез-келген әрпінен басталуы мүмкін  және әр сөздегі әріптер саны алдыңғы сөздің әріптер санынан біреуі  артық болуы тиіс. Әр дұрыс табылған сөз үшін-5 ұпай.
Армысыздар, құрметті ұстаздар мен оқушылар!
referatikz.ru/load/aza_sha_refer..._aty/26-1-0-2375


06.07.20
[4]
шерту:56

Климаты
Климаты тым континенттік және өте құрғақ. Негізгі климат түзуші факторлардың бірі — күн сәулесінің ұзақтығы, ол жылына 2300-2500 сағат; ең жоғары орта айлық мәні шілдеге келеді. Жылдық жиынтық радиация мөлшері 110-120 ккал/см2, шашыранды радиация 45-50 ккал/см2. Облыс аймағы негізгі үш түрлі ауа массалары ықпалында болады: арктикалық, полярлық (қоңыржай белдеу ауасы), тропиктік.
el.kz/m/articles/view/content-22500


06.07.20
[4]
шерту:62

География. 8-сынып. Климат түзуші факторлар
Күн радиациясы Қазақстандағы ашық және бұлтты күндердің таралу заңдылықтарына байланысты. Солтүстікте жылына орта есеппен 120 ашық күн болса, оңтүстікте -260 күн. Бұлтты күндер саны орта есеппен солтүстікте 60 күн, оңтүстікте (Балқаш маңында)-10 күн.
Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако редакция сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.
infourok.ru/geografiya-sinip-kli...rlar-794924.html


06.07.20
[2]
шерту:35

Қазақстан Республикасының климаты - География - Қазақша рефераттар - Қазақша тесттер мен шпорлар - Қазақша презентация
Қазақстандағы атмосф. циркуляциялық процестерге оңт. және оңт.-шығыстағы тау жүйелерi (биiкт. 4000 — 5000 м-лiк) мен Каспий және Арал т-дерi сияқты су айдындары да ықпалын тигiзедi. Табиғи кедергi саналатын тау жүйелерi атмосферадағы ендiк бағыттағы шептiк белдемiн солт.-шығыс бағытқа қарай ойыстырып, ауа массасының заулама ағынын күшейтедi. Осы ауа массасы сонымен бiрге тау бөктерiндегi жергiлiктi климатты қалыптастырушы тау аңғарлық ауа айналымын тудырады.
Климат сипатына байланысты өзендердiң көп жылдық арын мөлшерi де үнемi өзгерiп отырады. Жазық өңiрлер өзендерi арынының орташа өзгергiштiгiнiң вариациялық коэфф. негiзiнен 0,80-нен 1,20-ға дейiн жоғарылайды. Бұл шамадан тек Жайық өз-нiң ағын өзгергiштiгi кемiрек (0,58—0,80), ал Тобылдiкi көбiрек (1,50-ге дейiн) келедi. Тау өзендерiнiң жылдық ағын мөлшерiнiң ауытқуы онша болмайды, әсiресе Iле Алатауының солт. беткейiнен басталатын өзендер деңгейi тұрақты. Тау өзендерiнiң суы гидрохим.
Мұздық. Қазақстандағы жер бетi ағын суы қорының негiзгi көзi — мұздықтар суы. Таулық өңiрлерден жалпы ауд.
referatikz.ru/load/aza_sha_refer...maty/30-1-0-1070


06.07.20
[2]
шерту:18

Солтүстік Қазақстанның климаты - 4 Августа 2013 -
Жазғы уақыт кезеңінде /маусым-тамыз/ 120-170 мм жауын-шашын түседі, олардың көбі шілде айына келеді. Солтүстік Қазақстанда жауын-шашын мөлшері жазды екі қуаңшылық кезеңге бөледі, жаздық ерте мамыр-маусымдык, қуаңшылық және тамыздағы күзгі қуаңшылық. Осы екі қуаңшылық кезеңге де суық жиі сәйкес келеді. Көктемгі


06.07.20
[2]
шерту:34

Қазақстанның климат қалыптастырушы факторлары - география, уроки
Сабақтың мақсаттары:  Оқушыларға Қазақстан климатының ерекшеліктерін түсіндіру.Климат құрушы факторлар туралы білімдерін жүйелеу. Күн радиациясы, атмосфераның алмасуы, ауаның қысымы және желдер Қазақстан аумағындағы атмосфералық жауын-шашынның таралуы және ауа температурасының таралуы туралы білімді түсіндіру.
-Жиынтық радиацияның біраз бөлігі жерге топырақ,су,қар жамылғысы арқылысіңіп жылынады,оны ж ұ т ы л ғ а н радиация деп атайды. Ал біраз бөлігін жер беті кері шағылыстырады, оны ш а ғ ы л ы с қ а н радиация дейміз.Күн радиациясының жер бетіне жетуі географиялық ендікке ғана емес,атмосфераның мөлдірлігіне және күн сәулесінің түсу ұзақтығына да байланысты.Күн сәулесінің түсу ұзақтығыҚазақстанда өте үлкенМысалы,солтүстікте Қостанайда күн сәулесінің түсу ұзақтығы орта есеппен 2132 сағат.
Климат құрушы факторлар  бір-бірімен өзара әрекеттесе отырып,атмосфералық қысымның таралуына,ауа массаларының сипаты мен бағытына және соғатын үстем желдерге ықпал етеді.
kopilkaurokov.ru/geografiya/uroki/181753


06.07.20
[1]
шерту:26

Оқу әдістемелік кешен Қазақстанның физикалық географиясы
2. Климаттық карта бойынша Павлодар, Жамбыл, Атырау, Петропавл қалаларының ылғалдану коэфициентін анықтап, салыстыр. (4 ұпай)
Оқулықтар : Бейсенова А., Қарпеков К. «Қазақстанның физикалық географиясы». «Оқушы анықтамасы », География хрестоматиясы, «География және геология»
«Химия» мамандығы студенттеріне арналған «Бейорганикалық химия» пәнінің оқу-әдістемелік кешені. /Тантыбаева Б. С., Касымова г-х. Б. Өскемен: ШҚму баспасы, 2005
3. « Казақстанның өзендері » 261 беттегі кесте бойынша Нұра өзенінің берілгенін пайдаланып, Қазақстанның физикалық картасын пайдаланып, Нұра өзенінің құлауын анықта
4.
flatik.ru/ou-distemelik-keshen-a...rafiyasi-index-3


06.07.20
[1]
шерту:65

Қазақстанның климаты. Климат қалыптастырушы факторлар, Күн радиациясы
Биіктеген сайын таулардағы ауа температурасының  төмендей беретіндігі белгілі. Тау беткейімен жоғары көтерілген ауа салқындап, су тамшыларын бөледі. Содан бұлт үйіріліп, жауын-шашын  жауады. Жауын-шашын мөлшері биіктеген сайын арта түседі. Тауға көтерілген сайын атмосфера қысымы төмендей береді. Бір сөзбен айтқанда,  климат тау беткейінде биіктік бойынша өзгереді.
3. Өтпелі климаттық белдеулер негізгі белдеулердің аралығында орналасады. Олардың аттарындағы «суб» сөзі латын тілінен аударғанда «таяу, маңы» деген мағынаны білдіреді. Өтпелі белдеулердің климаты негізгі белдеулердегі ауа массаларының жыл мезгілдіріне байланысты қозғалыстарымен түсіндіріледі.
Әр белдеуде континенттік және теңіздік түрін ажыратады.
sol.kzbydocs.com/re_Қазақстанның..., Күн радиациясы


06.07.20
[1]
шерту:17

Қазақстанның климат ерекшеліктері туралы қазақша реферат
Қазақстандағы атмосф. циркуляциялық процестерге оңт. және оңт.-шығыстағы тау жүйелерi (биiкт. 4000 — 5000 м-лiк) мен Каспий және Арал т-дерi сияқты су айдындары да ықпалын тигiзедi. Табиғи кедергi саналатын тау жүйелерi атмосферадағы ендiк бағыттағы шептiк белдемiн солт.-шығыс бағытқа қарай ойыстырып, ауа массасының заулама ағынын күшейтедi. Осы ауа массасы сонымен бiрге тау бөктерiндегi жергiлiктi климатты қалыптастырушы тау аңғарлық ауа айналымын тудырады.
Климат сипатына байланысты өзендердiң көп жылдық арын мөлшерi де үнемi өзгерiп отырады. Жазық өңiрлер өзендерi арынының орташа өзгергiштiгiнiң вариациялық коэфф. негiзiнен 0,80-нен 1,20-ға дейiн жоғарылайды. Бұл шамадан тек Жайық өз-нiң ағын өзгергiштiгi кемiрек (0,58—0,80), ал Тобылдiкi көбiрек (1,50-ге дейiн) келедi. Тау өзендерiнiң жылдық ағын мөлшерiнiң ауытқуы онша болмайды, әсiресе Iле Алатауының солт. беткейiнен басталатын өзендер деңгейi тұрақты. Тау өзендерiнiң суы гидрохим.
Мұздық. Қазақстандағы жер бетi ағын суы қорының негiзгi көзi — мұздықтар суы. Таулық өңiрлерден жалпы ауд.
bigox.kz/kazakstannyn-klimat-erekshelikteri/


06.07.20
[1]
шерту:19

Қазақстанның климат қалыптастырушы факторлар. » - Мұғалімдерге арналған сайт
Мүғалімнің сөзі: «Жаратылыстың құшағында, меуерт себілген көк шатырдың астында,хош иісті жасыл кілем үстінде, күнмен бірге күліп, түнмен бірге түнеріп, желмен бірге жүгіріп, алдыңдағы малымен бірге өріп, сары сайран далада тұрып өсетін қазақ баласының қиялы жүйрік, өткір, терең болуға тиісті» деп Мағжан Жұмабаев айтқандай ,еліміздің Тәуелсіздіктің туын желбіретіп, ертеңгі күні болашақта елімізді көркейтіп гүлдендіретін, білімдерің арқылы ,тұғырына орнықтыратын, Тәуелсіздік туын нық ұстайтын өздерің болатына сеніміз мол.
Дүние жүзілік мұхиттардан мыңдаған километр қашық жатқандықтан олардың климаты жұмсартарлық әсер өте аз. Қазақстан қоңыржай климаттық белдеудеің оңтүстігінде жатыр, сондықтан жылдың төрт мезгілдері айқын білінеді.
Атыраудың климаты туралы не білесіңдер?
ustazuni.kz/zharatyl/geogr/287-8-synyp.html


06.07.20
[1]
шерту:52

Климат. Климат қалыптастырушы факторлар - География - Рефераттар - Рефераттар - Қазақша рефераттар
Биіктеген сайын таулардағы ауа температурасының  төмендей беретіндігі белгілі. Тау беткейімен жоғары көтерілген ауа салқындап, су тамшыларын бөледі. Содан бұлт үйіріліп, жауын-шашын  жауады. Жауын-шашын мөлшері биіктеген сайын арта түседі. Тауға көтерілген сайын атмосфера қысымы төмендей береді. Бір сөзбен айтқанда,  климат тау беткейінде биіктік бойынша өзгереді.
Климатқа адамның шаруашылық әрекеті едәуір дәрежеде ықпал жасайды. Орманды кесіп азайту жергілікті жер климатының құрғауына апарып соғады. Ал қолдан жасалған зор көлемді су қоймалары ылғалды көбейтіп, климаттың континенттік дәрежесін бәсеңдетеді.
rr.at.ua/load/referattar/geograf...aktorlar/2-1-0-1


06.07.20
[1]
шерту:24

Қазақстанның физикалық географиясы 8-сынып
1. Климат деген не, оның ауа райынан қандай айырмашылығы бар? Еске түсіріңдер. 2. Климатты қандай факторлар құрайды? 3. Қандай климаттық белдеулерді білесіңдер?
Күн радиациясының жер бетіне жетуі географиялық ендікке ғана емес, атмосфераның мөлдірлігіне және күн сәулесінің түсу ұзақтығына да байланысты. Күн сәулесінің түсу ұзақтығы Қазақстанда өте үлкен (2000-3000 сағат). Мысалы, солтүстікте Қостанайда күн сәулесінің түсу ұзақтығы орта есеппен 2132 сағат. Бұл жағынан сол ендікте орналасқан Мәскеу қаласы мөлшерінен шамамен 400 сағат артық. Ал оңтүстікте Қызылорда қаласында - 3062 сағат.
Сөйтіп, Қазақстанда жылдық жиынтық радиация мөлшері солтүстікте 100 Дж/м2, оңтүстікте 155 Дж/м2. Жиынтық радиация жыл маусымдарында біркелкі таралмаған. Оңтүстікте шілде айында жиынтық радиация 15-18 Дж/м2-ге тең болса, ал қаңтар айында 4 есе аз.
89.218.153.154:280/CDO/BOOKS/Geo...Data/kz2_2_3.htm


06.07.20
[1]
шерту:25

Қазақстанның климаты
Қаңтар айының орташа темп-расы Қазақстанның солт. және шығыс аудандарындағы - 18°С-тан оңт. аудандарында 3°С-қа дейін көтеріледі. Шілденің орташа темп-расы бұл аудандарда тиісінше 19°С-тан 28 -30°С-қа дейін. Қазақстанның солт.-шығысында климаттың континенттігі тым жоғары, бұл өңірде қаңтар мен шілденің орташа темп-расының айырмашылығы 41°С-қа жетеді. Оңт. аудандарда 10 ай бойы орташа тәуліктік темп-ра 0°С-тан жоғарырақ болады.
Қазақстанның оңтүстік аудандарының қысы жұмсақ. Бұл өңірдің қыс айларында жиі-жиі қайталанатын жылымық құбылысы кезінде ауа темп-расының ең жоғ.
library.kiwix.org/wikipedia_kk_a...ның климаты.html